Gebelikte ishal: nedenleri, sıvı kaybı ve ne zaman hekime gitmeli

Bir gün içinde birkaç kez sulu dışkılamak, gebelikte insanı tedirgin edebilir. Çoğu ishal birkaç gün içinde geçer; asıl önemli olan vücudun kaybettiği sıvıyı yerine koymak ve uyarı işaretlerini bilmektir.

İshal neden olur?

Gebelikte ishal, gebe olmayan kişilerde olduğu gibi çoğunlukla viral ya da bakteriyel bir enfeksiyondan veya gıda kaynaklı bir sorundan gelir. Bunların dışında beslenme değişiklikleri, bazı takviyeler, yeni yenen yiyecekler ve stres de bağırsağı etkileyebilir. Bazı kişilerde hazımsızlık ve bağırsak hassasiyeti de ishali tetikleyebilir. Hekiminizle konuşmadan ishal için ilaç kullanmayın.

Asıl risk: sıvı kaybı

Gebelikte vücut zaten daha fazla sıvıya ihtiyaç duyar. İshal ve özellikle kusma eşlik ederse susuzluk hızlı gelişebilir. Susuzluğun işaretleri şunlardır: ağız kuruluğu, koyu renkli ve az idrar, baş dönmesi, çarpıntı, aşırı halsizlik. Bunlardan biri varsa vakit kaybetmeden hekiminize ulaşın.

Evde yapabilecekleriniz

1. Küçük yudumlarla sık sık sıvı için: su, ince çorba, ayran ya da hekim veya eczacının önerdiği sıvı-tuz dengeleyici çözeltiler.
2. Tolere edebiliyorsanız hafif besinlerle devam edin: pirinç pilavı, muz, haşlanmış patates, kuru ekmek, yoğurt.
3. Çok yağlı, baharatlı, şekerli ve gazlı yiyecek ve içeceklerden birkaç gün uzak durun.
4. Kafeini azaltın; bağırsağı hareketlendirebilir.
5. Dinlenin; ellerinizi sık sık sabun ve suyla yıkayın.
6. Her gün ne kadar sıvı aldığınızı ve kaç kez ishal olduğunuzu not edin.
7. İdrar rengini izleyin: açık sarı olması iyi bir işarettir.

Gıda zehirlenmesi şüphesi

Aynı yemeği yiyen başkalarında da belirti varsa, ishal ani başladıysa, kusma ve ateş eşlik ediyorsa gıda zehirlenmesi olabilir. Gebelikte bazı gıda kaynaklı enfeksiyonlar daha dikkatle izlenir, bu yüzden böyle durumlarda hekiminizi arayın. Çiğ ya da iyi pişmemiş et, yumurta, süt ürünleri ve yıkanmamış sebzelerde dikkatli olmak önleyicidir; emin olmadığınız bir yiyecek için uygulamadaki “Yenir mi?” bölümüne bakabilirsiniz.

Geç gebelikte ishal

Doğuma yakın haftalarda bağırsakların gevşemesi ya da vücudun doğuma hazırlanması bazen yumuşak dışkıya yol açabilir. Ancak ishale düzenli sertleşme, bel-kasık ağrısı, sulu akıntı ya da kanama eşlik ediyorsa gecikmeden hekiminizi arayın.

Toparlanma döneminde beslenme

İshal geçtikten sonra bağırsak birkaç gün hassas kalabilir. Normal beslenmenize bir anda dönmek yerine hafif besinlerden başlayarak yavaş yavaş genişletin. Süt ürünlerini ve lifli besinleri yeniden eklerken vücudunuzu dinleyin. Yeterli sıvı almaya devam edin ve hijyene dikkat edin: yemek hazırlamadan önce ve tuvaletten sonra el yıkamak, aynı evde bulaşı önlemeye yardımcı olur. Belirtiler tekrar ederse not edip hekiminize iletin.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• İshal iki günden uzun sürüyorsa ya da sıvı alamıyorsanız
• Ateş, tekrarlayan kusma ya da şiddetli karın ağrısı varsa
• Dışkıda kan ya da siyah, katran gibi bir görünüm varsa
• Susuzluk işaretleri (az ve koyu idrar, baş dönmesi, çarpıntı) görüyorsanız
• Son zamanlarda antibiyotik kullandıysanız veya seyahat ettiyseniz
• Bebeğin hareketlerinde belirgin azalma fark ederseniz
• Bayılma, çok yüksek ateş ya da yoğun kanama olursa 112’yi arayın

Sık sorulan sorular

İshal bebeğe zarar verir mi? Kısa süren ve sıvıyla desteklenen ishal genellikle bebeği etkilemez; önemli olan susuz kalmamaktır.

Hangi yiyecekler iyi gelir? Pirinç, muz, haşlanmış patates ve yoğurt gibi hafif besinler genellikle iyi tolere edilir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendinizi iyi hissetmiyorsanız hekiminize ya da aile hekiminize başvurun.