Gebelikte ağızda metal tadı ve tükürük artışı: neden olur, ne yardımcı olur?

Su içseniz bile ağzınızda sanki bozuk para varmış gibi bir tat mı var? Ya da sürekli tükürük birikiyor mu? Gebelikte tat duyusunun değişmesi ve tükürüğün artması çoğu kişide geçici ve zararsız bir durumdur.

Metal tadı neden olur?

Bu duruma tıpta disguzi denir. Gebelikte hormon düzeylerinin değişmesi tat ve koku algısını etkileyebilir. Çoğu kişide ilk üç ayda başlar ve ilerleyen haftalarda hafifler. Bazen vitamin ve mineral takviyeleri de ağızda metalik bir tat bırakabilir; bunu fark ederseniz takviyeyi kendiniz bırakmayın, hekiminize ya da eczacınıza sorun. Dişeti sorunları ve ağız hijyeni de tadı etkileyebilir; ayrıntılar için Rehber’deki “Gebelikte diş sağlığı” yazısına bakabilirsiniz.

Tükürük artışı

Bazı gebelerde, özellikle bulantının yoğun olduğu dönemde, ağız bol tükürükle dolar. Buna sialore denir. Kesin nedeni tam bilinmez; bulantıyla ve yutmakta zorlanmayla ilişkili olabilir. Genellikle zararsızdır, rahatsız edicidir ve çoğu kişide gebeliğin ilerleyen döneminde azalır. Bulantı ve kusma yaşıyorsanız “Sabah bulantısı ve kusma” yazısı da işinize yarayabilir.

Rahatlatabilecek 8 ipucu

1. Dişlerinizi, dişetinizi ve dilinizi günde iki kez yumuşak fırçayla fırçalayın.
2. Yemeklerden sonra ya da kendinizi kötü hissettiğinizde ağzınızı suyla çalkalayın.
3. Tuzlu su (bir bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz) ağız çalkalaması tadı dengelemeye yardımcı olabilir.
4. Limon, nar ekşisi ya da turşu suyu gibi ekşi tatlar metal tadını bastırabilir.
5. Şekersiz sakız ya da nane şekeri tükürüğü yutmayı ve tadı kolaylaştırabilir.
6. Plastik ya da ahşap çatal-kaşık kullanmak metal tadını azaltabilir.
7. Gün içinde sık sık küçük yudumlarla su için; ağzı nemli tutmak rahatlatır.
8. Çok kokulu ve ağır yemeklerden kaçının; soğuk ya da oda sıcaklığındaki yemekler daha az tat yapar.

Diş ve ağız bakımı neden önemli?

Gebelikte dişetleri hassaslaşıp kolay kanayabilir. Bulantı ve kusma ağızda asit bırakır. Kusmanın hemen ardından dişleri fırçalamak yerine önce suyla çalkalayıp yarım saat kadar beklemek, mineyi korumaya yardımcı olabilir. Düzenli diş kontrolü de gebelikte önerilir.

Beslenme ve günlük düzen

Metal tadı bazen iştahı azaltır ve beslenmeyi zorlaştırır. Böyle dönemlerde tadı daha belirgin ve ferah olan yiyeceklere yönelmek, örneğin meyve, yoğurt, soğuk içecekler ya da limonlu sular, işinizi kolaylaştırabilir. Yemekleri küçük porsiyonlara bölmek ve gün içinde yeterli protein almaya çalışmak da faydalıdır. Yemekten önce ağzı çalkalamak tadı tazeler. Belirtiler yemek yemenizi engelliyorsa bunu hekiminizle paylaşın.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Metal tadı çok yoğunsa, haftalarca sürüyorsa ya da beslenmenizi engelliyorsa
• Tükürük artışı yüzünden yutamıyor, konuşmakta zorlanıyor ya da yeterince yiyip içemiyorsanız
• Sürekli kusma, kilo kaybı veya idrarın koyulaşması varsa
• Dişeti şişliği, ağrı veya kanama uzun sürüyorsa
• Ağızda yara, şişlik ya da kötü kokulu akıntı fark ederseniz
• Yüzde şişlik, nefes almada güçlük gibi ani bir durumda 112’yi arayın

Sık sorulan sorular

Metal tadı bebeğe zarar verir mi? Genellikle bebeğe zararı olmayan, geçici bir belirtidir; yine de ısrarcıysa hekiminize söyleyin.

Tükürük artışı ne zaman geçer? Çoğu kişide gebeliğin ilerleyen haftalarında ya da bulantı hafifleyince azalır.

Ağız bakımında özel bir ürün gerekir mi? Genellikle hayır; florürlü diş macunu, yumuşak fırça ve düzenli çalkalama çoğu kişi için yeterlidir. Diş etiniz sorun çıkarıyorsa diş hekiminize gidin; gebe olduğunuzu mutlaka söyleyin.

Bu belirtiler rahatsız edici olsa da çoğunlukla geçicidir; bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, kişisel durumunuz için hekiminizin önerisi esastır.