Gebelikte gaz ve şişkinlik: neden olur, nasıl hafifler?

Karnınız akşama doğru balon gibi mi şişiyor? Gaz sancısı sizi ürkütüyor mu? Gebelikte gaz ve şişkinlik, hemen her trimesterde görülebilen, genellikle zararsız ama can sıkıcı bir durumdur.

Neden olur?

Gebelikte artan progesteron hormonu, bağırsak kaslarını gevşetir. Bağırsak yavaş çalışınca yiyecekler daha uzun süre kalır ve gaz daha fazla oluşur. Büyüyen rahim de ilerleyen haftalarda bağırsaklara baskı yaparak şişkinlik hissini artırabilir. Bu, vücudunuzun gebeliğe uyum sağlamasının bir parçasıdır.

Gaz yapabilen alışkanlıklar

• Çok hızlı yemek ve yemek sırasında fazla hava yutmak
• Bol miktarda baklagil, lahana, soğan gibi gaz yapan besinler (hepsini bırakmanız gerekmez; sizde hangisi tetikliyor, onu izleyin)
• Gazlı içecekler ve pipetle içmek
• Büyük porsiyonlar ve geç saatte ağır yemek
• Hareketsiz kalmak

Rahatlatabilecek 8 ipucu

1. Öğünleri küçültüp sıklaştırın; yemeği yavaş çiğneyin.
2. Yemekten sonra 10–15 dakika hafifçe yürüyün.
3. Gazlı içeceklerden ve sakızdan uzak durun.
4. Bol su için; lifli besinleri ise yavaş yavaş artırın.
5. Sizi rahatsız eden besinleri birkaç gün not alarak belirleyin.
6. Karnı sıkmayan, rahat kıyafetler giyin.
7. Ilık bir duş ya da karın üzerine ılık (sıcak olmayan) kompres gevşemeye yardımcı olabilir.
8. Hafif gebelik yogası veya uzanıp dizleri göğse doğru çekmek gibi nazik hareketler gazı hareketlendirebilir.

Kabızlık gaz ve şişkinliği çoğu zaman artırır; bu konuda Rehber’deki “Kabızlık ve hazımsızlık” yazısına da göz atabilirsiniz. Gaz için ilaç ya da bitkisel ürün kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Gaz sancısını başka ağrılardan ayırmak

Gaz ağrısı genellikle yer değiştirir, gaz çıkarınca ya da tuvalete gidince rahatlar ve kısa sürer. Düzenli aralıklarla gelen, sıklaşan sertleşme ve ağrı ise kasılma olabilir; ağrının tipinden emin değilseniz uygulamadaki kasılma zamanlayıcıyla süre ve aralıkları not etmeniz hekiminize yardımcı olur. Alt karında ani, tek taraflı ya da giderek artan ağrıyı gaz sanıp beklemeyin.

Yemek günlüğü tutmak

Hangi yiyeceğin sizde gaz yaptığı kişiden kişiye değişir. Bir hafta boyunca ne yediğinizi, ne zaman şiştiğinizi ve gazın şiddetini kısa notlarla yazmak, örüntüyü görmenizi sağlar. Her şeyi birden bırakmak yerine şüphelendiğiniz tek bir besini birkaç gün çıkarıp sonucu izleyin. Yeterli lif ve sıvı alırken öğünleri düzenli saatlerde yemek de bağırsağın ritmine yardımcı olur. Bu notlar hekiminizle konuşurken de elinizi güçlendirir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Ağrı şiddetliyse, sürekliyse veya giderek artıyorsa
• Şişkinliğe ateş, kusma, ishal ya da kanlı dışkı eşlik ediyorsa
• Vajinal kanama veya sulu akıntı varsa
• Düzenli aralıklarla gelen sertleşme ve ağrı hissediyorsanız (özellikle 37. haftadan önce)
• Gaz çıkaramıyor, dışkılayamıyor ve karnınız çok gerginse
• Ani, çok şiddetli karın ağrısı, bayılma veya nefes darlığında 112’yi arayın

Sık sorulan sorular

Gaz bebeğe zarar verir mi? Hayır; gaz bebeğe geçmez ve ona zarar vermez.

Şişkinlik ve gaz doğuma kadar sürer mi? Çoğu kişide dalgalıdır; beslenme ve hareketle hafifleyebilir.

Gaz için bitki çayı içebilir miyim? Bazı bitki çayları gebelikte uygun olmayabilir. Kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza sorun; su ve ılık içecekler genellikle güvenli bir başlangıçtır.

Karnım çok şiş görünüyor, bu sorun mu? Gebelikte karın şişliği sık görülür ve çoğu zaman gaz ile büyüyen rahmin birleşimidir. Ağrı, ateş ya da kanama eşlik ediyorsa hekiminize haber verin.

Bu belirtiler çoğunlukla zararsızdır; bu yazı bilgilendirme amaçlıdır, aklınıza takılan her şeyi hekiminize sormaktan çekinmeyin.