Gebelikte hemoroid ve varis: rahatlatan ve önleyen adımlar

Birkaç kişiyle konuşunca fark edersiniz: hemoroid ve varis gebelikte hiç de nadir değil, sadece pek konuşulmuyor. Utanılacak bir şey yok; ikisi de damarların gebeliğe verdiği doğal bir tepkiyle ilgili ve çoğu durumda basit önlemlerle rahatlatılabilir.

Neden gebelikte artıyor?

• Kan hacmi artıyor: Vücut, bebeği beslemek için daha fazla kan taşır; damarlar daha dolgun çalışır.
• Hormonlar damar duvarını gevşetir: Progesteron damarları esnetir, kanın geri akışını yavaşlatır.
• Rahim baskısı: Büyüyen rahim, leğen kemiği ve bacaklardaki damarlara baskı yapar.
• Kabızlık: Gebelikte sık görülür ve ıkınma, hemoroidi tetikleyebilir.

Hemoroid (basur)

Makat çevresindeki damarların şişmesidir. Gebeliğin son aylarında ve doğum sonrasında daha sık görülür. Belirtiler:

• Makatta ağrı, yanma ya da kaşıntı
• Tuvaletten sonra parlak kırmızı kan (kâğıtta ya da lavaboda)
• Makat çevresinde şişlik ya da ele gelen küçük bir yumru
• Oturmakta zorlanma

Varis

Bacaklarda, bazen vulva çevresinde şişmiş, mavimsi, kıvrımlı damarlar. Bacakta ağırlık, çekilme, sızı, zonklama, akşam artan şişlik görülebilir. Ailede varis varsa ya da önceki gebeliklerde yaşadıysanız olasılık artar. Varislerin çoğu doğumdan sonraki aylarda belirgin biçimde azalır.

Neler yapabilirsiniz? Hemoroid için

• Kabızlığı önleyin: Lifli besinler (sebze, meyve, tam tahıl, baklagil), bol su.
• Zorlanmayın: Tuvalette uzun süre oturmayın, telefona bakıp vakit geçirmeyin.
• Temizlik: Nazik yıkama, parfümsüz ve ıslak mendil yerine ılık su.
• Soğuk kompres ya da ılık oturma banyosu ağrıyı ve şişliği azaltabilir.
• Uzun süre ayakta ya da oturmaktan kaçının; pozisyonu değiştirin.
• Kremler, fitiller ve ilaçlar için hekiminize ya da eczacınıza danışın; her ürün gebelikte uygun olmayabilir.
• Kegel egzersizleri bölgeye dolaşımı destekler.

Neler yapabilirsiniz? Varis için

• Oturur ya da uzanırken bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerine yükseltin; günde birkaç kez 10–15 dakika.
• Uzun süre ayakta kalmayın, bacak bacak üstüne atmayın.
• Hekimin önereceği uygun kompresyon çorabı sabah kalkmadan giyilirse şişliği azaltabilir.
• Düzenli yürüyüş, yüzme gibi hafif hareketler baldaki kas pompasını çalıştırır.
• Dar, sıkan kıyafetlerden kaçının; rahat ayakkabı seçin.
• Sol yana yatmak, büyük damarlar üzerindeki baskıyı azaltabilir.
• Aşırı kilo alımından kaçınmaya çalışın, ama kilonuzla ilgili kendinizi suçlamayın.

Doğumdan sonra

Hemoroid ve varis doğumdan sonra çoğu kişide zamanla gerilir. Hemoroid için doğum sonrası ilk günlerde ılık oturma banyosu, lifli beslenme ve bol su iyi gelir. Yeni anne olmanın yorgunluğu içinde bile tuvalette acele etmemek ve ıkınmamak önemlidir. Varisler birkaç ay içinde belirgin biçimde azalır; azalmayan, ağrılı varislerde ileri değerlendirme için hekiminize danışabilirsiniz. Bu süreçte kendinize sabır gösterin; vücudunuz toparlanıyor.

Bu konuları hekiminizle ya da ebenizle konuşmak sıradan bir muayene konusudur; onlar bunu her gün duyuyor. Rahatsızlığınız ne kadar küçük görünürse görünsün, çözüm aramaya değer. Konuşmadan çekinmek sadece sorunu uzatır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Makattan yoğun ya da sürekli kanama, koyu renkli kanlı dışkı varsa
• Hemoroid şiddetli ağrı veriyorsa, sertleşmiş mor bir yumru varsa
• Bacakta tek taraflı şişlik, sıcaklık, kızarıklık ve ağrı varsa: bu, pıhtıya işaret edebilir, aynı gün başvurun
• Nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da kanlı balgam eşlik ediyorsa: 112 veya acil servis
• Varis çevresinde yara, cilt rengi değişimi ya da belirgin ağrı varsa
• Kabızlık günlerce sürüyor ve rahatlamıyorsa
• Vulvada büyük, ağrılı şişlik varsa

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminizin ya da ebenizin önerisi esastır.