Gebelikte burun tıkanıklığı ve burun kanaması: neden olur, ne yapılır?

Soğuk algınlığınız yok ama burnunuz sürekli tıkalı mı? Yastığınızda kan lekesi mi buldunuz? Gebelikte burun tıkanıklığı ve burun kanaması şaşırtıcı derecede yaygındır ve çoğu zaman zararsızdır.

Burun neden tıkanır?

Gebelikte kan hacmi artar ve hormonlar burun içindeki mukozayı şişirir. Buna “gebelik riniti” denir. Belirtileri nezleye benzer ama ateş ve öksürük olmaz. Gebeliğin her döneminde görülebilir, doğumdan sonra birkaç hafta içinde genellikle düzelir. Geceleri uzanınca tıkanıklık artıp horlamaya yol açabilir.

Burun neden kanar?

Aynı nedenlerle burun içindeki ince damarlar genişler ve kolay zedelenir. Burnu silmek, kuru hava, hapşırmak ya da burnu karıştırmak kanamayı tetikleyebilir. Çoğu burun kanaması kısa sürer ve kendiliğinden ya da basit müdahaleyle durur.

Rahatlatabilecek 8 ipucu

1. Serum fizyolojik ya da tuzlu su spreyleriyle burnu nemlendirin.
2. Odanın havasını nemlendirin; sıcak duş buharı da rahatlatabilir.
3. Bol sıvı için; mukus inceldikçe tıkanıklık azalır.
4. Yatarken başınızı yastıkla biraz yükseltin.
5. Burnu nazikçe, tek tek deliği kapatmadan ve zorlamadan silin.
6. Burun içini tırnakla karıştırmayın; tırnaklarınızı kısa tutun.
7. Burun kanatlarına yapışan bantlar ya da hafif yürüyüş bazen nefesi açar.
8. Burun spreyi, damla ya da soğuk algınlığı ilacı kullanmadan önce hekiminize veya eczacınıza mutlaka danışın.

Burun kanamasında ilk yardım

1. Oturun, gövdenizi hafif öne eğin (arkaya yaslanmayın; kan boğaza kaçabilir).
2. Burnun yumuşak kısmını baş ve işaret parmağınızla 10–15 dakika kesintisiz sıkın.
3. Ağızdan nefes alın; kanı yutmak yerine tükürün.
4. İsterseniz burun köküne soğuk bir kompres koyabilirsiniz.
5. Kanama durduktan sonraki birkaç saat burnu sümkürmeyin, ağır kaldırmayın.

Nezle mi, alerji mi?

Ateş, boğaz ağrısı, kırgınlık ve renkli akıntı enfeksiyonu düşündürür; mevsimsel kaşıntı ve hapşırık alerjiyi. Hangisi olduğundan emin değilseniz hekiminize danışın. Gebelikte halsizlik ve nefes alma güçlüğü için “Gebelikte nefes darlığı ve yorgunluk” yazısı da işinize yarayabilir.

Uyku ve günlük yaşam

Burun tıkanıklığı geceleri uykunuzu bölebilir. Yatmadan önce serum fizyolojikle burnu temizlemek, başı biraz yüksekte tutmak ve yatak odasını çok kuru bırakmamak rahat bir uyku için faydalıdır. Sigara dumanı ve güçlü kokular mukozayı tahriş eder, bu yüzden bunlardan uzak durmak iyi gelir. Gün içinde ağızdan nefes almak boğaz kuruluğuna yol açabileceğinden bol su içmeyi unutmayın. Horlama belirginleşir ya da uykuda nefes duraksamaları fark edilirse hekiminize söyleyin.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Kanama 15–20 dakika sıkmaya rağmen durmuyorsa
• Burun kanaması sık tekrarlıyorsa
• Tıkanıklığa ateş, yüzde ağrı ya da sarı-yeşil akıntı eşlik ediyorsa
• Burun tıkanıklığı iki-üç haftadan uzun sürüyorsa
• Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, ellerde ve yüzde ani şişlik varsa (bunlar tansiyonla ilgili olabilir)
• Kanama çok fazlaysa, bayılacak gibi hissediyorsanız ya da nefes almakta zorlanıyorsanız 112’yi arayın

Sık sorulan sorular

Burun kanaması bebeğe zarar verir mi? Hayır; tek başına burun kanaması bebeği etkilemez.

Gebelik rinitini önlemek mümkün mü? Tamamen önlemek zor olabilir ama nemlendirme ve sıvı almak belirtileri hafifletebilir.

Buhar almak güvenli mi? Sıcak duş buharı ya da ılık nemlendirici genellikle sorun çıkarmaz. Çok sıcak buhardan ve yanık riskinden kaçının.

Kanama sırasında yatabilir miyim? Uzanmak yerine oturup gövdeyi hafif öne eğmek daha doğrudur; böylece kan boğaza kaçmaz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; endişeleriniz için hekiminizin değerlendirmesi esastır.