Folik asit ve gebelikte önemli vitamin-mineraller: kısa rehber

Gebelikte vücudun bazı vitamin ve minerallere ihtiyacı artar. Dengeli bir beslenme çoğu şeyi karşılar, ama bazı öğeler için hekiminiz takviye önerebilir. Bu yazı bir doz listesi değil; hangi öğenin neden önemli olduğuna dair sakin bir özet.

Folik asit: ilk haftalarda neden konuşulur?

Folik asit (B9 vitamininin takviye biçimi), bebeğin sinir sisteminin ilk haftalarda gelişmesine katkı sağlar. Bu nedenle sağlık kuruluşları genellikle gebelik planlayan ya da gebeliğin ilk haftalarındaki kişilere folik asit kullanımını önerir.

Gebelikten önce başlamadıysanız bile endişelenmeyin; fark ettiğiniz anda hekiminizle konuşmak yeterlidir. Uygun miktarı hekiminiz belirler; özellikle daha önce sinir tüpü kusuru olan bir gebelik, şeker hastalığı ya da bazı ilaçların kullanımı durumunda farklı bir plan gerekebilir.

Besinlerde ise folat olarak bulunur: yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller, portakal ve diğer turunçgiller, zenginleştirilmiş tahıllar.

D vitamini

D vitamini kalsiyumun emilimine yardım eder; bebeğin kemik ve diş gelişimi için önemlidir. Güneş ışığıyla ciltte üretilir, ancak yaşadığınız yer, mevsim, giyim tarzı ve cilt tonu bunu değiştirebilir. Besinlerde sınırlı bulunur: yağlı balık, yumurta sarısı, zenginleştirilmiş ürünler.

Takviye gerekip gerekmediğine, gerekirse miktarına hekiminiz karar verir; isterse kan düzeyine bakabilir.

Demir

Gebelikte kan hacmi arttığı için demir ihtiyacı yükselir. Kırmızı et, tavuk, baklagiller ve koyu yeşil yapraklı sebzeler iyi kaynaklardır. Demir eksikliği ve kansızlık ayrı bir yazıda ele alınıyor; burada en önemli nokta, demir takviyesinin kan tahliline göre hekim denetiminde kullanılmasıdır.

Kalsiyum

Kalsiyum bebeğin kemik ve dişleri için gereklidir. Yoğurt, süt, peynir, kemikli konserve balık, susam, badem ve koyu yeşil sebzelerde bulunur. Yeterli kalsiyum alamıyorsanız vücudun kendi kemik depolarından kullanabileceğini unutmayın; bu yüzden beslenmeye dikkat etmek sizin için de önemlidir.

İyot

İyot, tiroit hormonlarının yapımında görev alır ve bebeğin beyin gelişimi için önemlidir. Süt ürünleri, balık ve iyotlu tuz önemli kaynaklardır. İyotlu tuzu ölçülü kullanmak çoğu kişi için yeterli olabilir; tiroit hastalığınız varsa takviye konusunda hekiminize danışın.

Takviyeler hakkında genel notlar

• Takviye, dengeli beslenmenin yerine geçmez; onu tamamlar.
• Gebelik vitamini seçerken markadan çok içeriği hekiminizle gözden geçirin.
• A vitamininin yüksek miktarları gebelikte sakıncalı olabilir; bu nedenle kendi başınıza çoklu vitamin ya da bitkisel ürün eklemeyin.
• Bulantınız varsa takviyeyi yemekle birlikte ya da günün farklı bir saatinde almak bazen daha rahat gelir; bunu hekiminize sorabilirsiniz.

Neler yapabilirsiniz?

1. İlk muayenenizde kullandığınız tüm vitamin, bitkisel ürün ve ilaçları hekiminize söyleyin.
2. Haftada birkaç kez yeşil yapraklı sebze ve baklagil yemeye çalışın.
3. Yağlı balığı ve süt ürünlerini menünüze yerleştirmek için küçük adımlar atın.
4. Takviyeyi hatırlamak için günlük bir alışkanlığa bağlayın (diş fırçalama gibi).
5. Doz atladığınızda kendinizi suçlamayın; ertesi gün devam etmeniz yeterlidir.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Takviye sonrası sürekli mide bulantısı, kabızlık ya da kusma yaşıyorsanız.
• Deride kaşıntı, döküntü veya nefes darlığı gibi alerjik bir belirti fark ederseniz.
• Çok fazla yorgunluk, solukluk, çarpıntı yaşıyorsanız; kansızlık için tahlil gerekebilir.
• Vejetaryen ya da vegan besleniyorsanız veya kilo vermeye yönelik cerrahi geçirdiyseniz.
• Daha önce sinir tüpü kusurlu bir gebelik yaşadıysanız ya da epilepsi gibi ilaç kullandığınız bir durumunuz varsa.

Ani nefes darlığı, yüzde şişme veya göğüs ağrısı gibi acil belirtilerde 112'yi arayın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hangi takviyeyi hangi miktarda kullanacağınız konusunda hekiminizin önerisi esastır.