Bebeğin gelişimi
Birinci trimesterin son haftasında bebek bir şeftali kadardır; 7,4 cm boyunda ve yaklaşık 23 gram ağırlığındadır. Vücut oranları dengelenir: bacaklar uzar, baş hâlâ büyük olsa da gövdeye daha uyumlu görünür. Parmak uçlarında benzersiz parmak izleri oluşur; bu desenler bir ömür boyu sabit kalacaktır. Ses telleri gelişir, ama bebek henüz ses çıkaramaz. Bebek kollarını ve bacaklarını bükerek kıpırdar, bazen başparmağını emer. Bağırsaklar sindirim için hazırlanır ve ilk dışkıyı oluşturacak madde birikmeye başlar. Yumurtalıklar ya da testisler yerlerine yerleşmeye başlar. Kemik iliği kan hücresi üretiminde rol almaya hazırlanır. Plasenta artık bebeğin beslenmesinde ve hormon dengesinde tam görev üstlenir. Kafatası kemikleri sertleşmeye devam eder. Önümüzdeki haftalarda bebek daha belirgin biçimde büyüyecek, hareketleri güçlenecek ve siz bu hareketleri hissetmeye yaklaşacaksınız. Bu hafta sonunda ilk üç ay geride kalmış olacak ve bebeğin en kritik yapılanma dönemi tamamlanmış olacaktır.
Annedeki değişiklikler
On üçüncü hafta, birçok kişi için ilk üç ayın bitişi ve belirtilerin hafiflediği bir geçiş dönemidir. Enerji artar, bulantı çoğu zaman azalır, ruh hali yatışır. Karın yavaş yavaş belirginleşir; bu hafta ya da önümüzdeki haftalarda ilk kez “hamile” göründüğünüzü fark edebilirsiniz. Cildinizde pigmentasyon (yüzde ya da karın ortasında koyu çizgi) görülebilir ve bu doğumdan sonra genellikle azalır. Güneş koruyucu kullanmak iyi gelir. Rahmin yanlarını destekleyen bağların gerilmesiyle bacak ya da kasık kenarında kısa, keskin çekilmeler olabilir; özellikle ani hareketlerde. Pozisyon değiştirmek genelde rahatlatır. İlk üç ay taramanız henüz yapılmadıysa bu haftanın sonuna kadar planlamak iyi olur; Türkiye'de ilk izlemin en geç 14. haftada yapılması önerilir. Dinlenmek için de zaman ayırın; iyi hissettiğiniz günlerde kendinizi zorlamak yerine dengeyi korumak değerlidir.
Bu hafta yapılacaklar
- İlk üç ay taraması ve ilk izlem eksikse bu hafta tamamlayın.
- Güneş koruyucu kullanmaya başlayın.
- Gebelik giysilerini ya da esnek bel bantlarını gözden geçirin.
- Çalışıyorsanız işverene bildirim ve izin süreçlerini öğrenin.
Partner için ipucu
Rahatlayan döneme birlikte şükredin ve küçük bir kutlama ya da yürüyüş planlayın; bebeğe dair ilk alışverişleri henüz acele etmeyin.
Beslenme ipucu
İştah geri geldiyse çeşitli renkte sebze ve meyve tabağı oluşturun; ek kalori ihtiyacı henüz çok küçüktür.
Kaynaklar: ACOG, NHS, DSÖ
Bu sitedeki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Sağlık kararlarınızda hekiminize veya ebenize danışın. Acil durumda 112’yi arayın.
İlgili yazılar
Birinci trimester rehberi: ilk 13 haftada neler olur, neler beklenir?
İlk 13 hafta, hızlı gelişimin ve vücudunuzdaki büyük değişimlerin dönemidir. Bu yazıda bebeğin gelişimini, sık görülen belirtileri, ilk izlemi ve kend…
Gebelik kaç ay, kaç hafta? Hafta-ay çevirisi ve üç dönem
Doktor haftayla, çevreniz ayla konuşuyor; peki ikisi nasıl eşleşir? Bu yazıda hafta-ay çevirisini, üç dönemin sınırlarını ve gebelik boyunca bilmeniz…
42 haftalık yolculuk: Gebeliğin kilometre taşları tek yazıda
İlk adet gününden doğuma uzanan yolculuğu dönem dönem özetledik: bebeğin gelişimi, bedeninizde olanlar ve her aşamada akılda tutulacak kilometre taşla…