GBS taraması ve son trimester tahlilleri: sıra sizde, sakin kalın

Doğuma yaklaşırken izlemler sıklaşır ve bazı tahliller yenilenir. Bunların arasında en çok merak edilenlerden biri GBS taramasıdır. Basit bir sürüntüyle yapılır ve sonucu bilmek, doğumda bebeğinizi korumayı kolaylaştırır.

GBS nedir?

Grup B Streptokok (GBS), birçok sağlıklı yetişkinin bağırsağında ya da vajinasında zararsız biçimde yaşayabilen bir bakteridir. Taşıyanların çoğunda hiçbir belirti olmaz. Gebelik veya hastalık belirtisi sayılmaz, hijyenle de ilgisi yoktur.

Nadiren de olsa doğum sırasında bebeğe geçebilir ve yenidoğanda enfeksiyona yol açabilir. Bu nedenle taşıyıcılığın bilinmesi önemlidir. Çoğu bebek bu bakteriyle hiç sorun yaşamaz; amaç, ihtimali daha da azaltmaktır. Tarama sonucunuz doğum planınızın sakin ve bilgili ilerlemesine yardımcı olur.

Tarama ne zaman ve nasıl yapılır?

Tarama genellikle gebeliğin son haftalarında yapılır. Bu tarama Sağlık Bakanlığı rehberinde yer almaz; uluslararası rehberler (ACOG gibi) genellikle 36–37. haftalarda önerir. Uygulama ülkeye ve hekime göre değişir; yapılıp yapılmayacağına ve zamanına hekiminiz karar verir.

Test ağrısızdır. Vajinanın alt kısmı ve makattan pamuklu bir çubukla sürüntü alınır; bu birkaç saniye sürer. Sonuç genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Sonuç pozitif çıkarsa

GBS pozitif olmak, bebeğinizin enfekte olacağı anlamına gelmez. Pozitif olan kişilerin çoğunda bebekler sağlıklı doğar. Hekiminiz genellikle doğum sırasında damardan antibiyotik önerir. Bu, bakterinin bebeğe geçme ihtimalini belirgin biçimde azaltmaya yardımcı olur.

Doğuma geldiğinizde GBS pozitif olduğunuzu ekibe söylemeniz yeterlidir. Taşıyıcılık sonraki gebeliklerde değişebilir, bu yüzden her gebelikte yeniden değerlendirilir. Planlı sezaryen için gelseniz de sonucunuzu ekibe iletmek yine iyi olur.

Diğer son trimester tahlilleri

Hekiminiz durumunuza göre şunları isteyebilir:

• Hemogram: Kansızlık (anemi) kontrolü; doğuma hazırlıkta önemlidir.
• İdrar tetkiki: İdrar yolu enfeksiyonu ve protein kontrolü.
• Rh negatifseniz antikor kontrolü: Daha önce planlandıysa tekrarlanır.
• Tansiyon ve ödem kontrolü: Her izlemde bakılır.
• Bebeğin büyümesi ve duruşu: Muayene ve gerekirse ultrasonla değerlendirilir.

Bu liste herkes için aynı değildir. Hangi tetkiklerin gerektiğine hekiminiz karar verir.

Neler yapabilirsiniz?

• Sürüntü öncesi hekimin ya da laboratuvarın özel bir talimatı varsa ona uyun; genellikle sürüntü alınmadan önce vajinal ilaç kullanmamanız istenir.
• Sonucunuzun yazılı bir kopyasını alıp hastane çantanıza koyun.
• Doğum planınıza GBS durumunuzu not edin.
• Doğum belirtilerini ve ne zaman hastaneye gideceğinizi 4. izleminizde sorun.
• Kasılmalarınızı uygulamadaki kasılma zamanlayıcı ile kaydedebilirsiniz.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Düzenli, sıklaşan kasılmalar ya da su gelmesi olursa
• Vajinal kanama olursa
• Ateşiniz 38 °C ve üzerine çıkarsa
• Bebeğin hareketlerinde belirgin azalma olursa
• Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı ya da ani şişlik fark ederseniz

Acil bir durumda 112'yi arayın. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminizin önerisi esastır.