Süt izni ve yarım zamanlı çalışma: işe dönüşte haklarınız

Mevzuat değişebilir; yazının hazırlandığı tarih itibarıyla (Ekim 2026) geçerli bilgileri aktarıyoruz. Doğum izni bittiğinde işe dönmek hem heyecan hem endişe getirebilir. Emziriyorsanız ya da bebeğinizle biraz daha zaman geçirmek istiyorsanız, kanunların size tanıdığı birkaç seçenek var.

Süt izni

Süt izni, emziren çalışanın günlük çalışma süresi içinde kullandığı ücretli izindir. İşçiler ile memurlar arasında fark var.

• İşçiler (4857 md. 74): bir yaşından küçük çocuk için günde toplam 1,5 saat. Süt izni günlük çalışma süresinden sayılır, yani ücretiniz kesilmez.
• Kadın memurlar (657 md. 104/D): doğum sonrası izin bitiminden itibaren ilk 6 ayda günde 3 saat, ikinci 6 ayda günde 1,5 saat.

Her iki grupta da bu saatleri nasıl kullanacağınızı siz belirlersiniz. Günün başına ya da sonuna ekleyebilir, bölebilir veya tek parça kullanabilirsiniz.

Yarım zamanlı çalışma

Doğum sonrası izin bitince, isterseniz bir süre çalışma sürenizin yarısı kadar çalışabilirsiniz. Bu dönemde ayrıca süt izni uygulanmaz.

• Memurlarda (md. 104/F): 1. doğumda 2 ay, 2. doğumda 4 ay, sonraki doğumlarda 6 ay. Çoğul doğumda her süreye 1 ay eklenir; engelli çocukta süre 12 aydır.
• İşçilerde: 1. doğumda 60 gün, 2. doğumda 120 gün, sonrakilerde 180 gün. Çoğul doğumda 30 gün eklenir; engelli çocukta 360 gündür.

Bu dönemde ücretin nasıl hesaplanacağı ve diğer ayrıntılar kurumdan kuruma değişebilir. Kesin bilgiyi kurumunuzdan veya işverenden alın.

Memurlar için ek seçenek

Kadın memurlar, doğum sonrası izin veya yarım zamanlı çalışma süresinin bitiminden sonra, çocuk zorunlu ilköğretim çağına gelene kadar haftalık çalışma süresinin yarıya indirilmesini isteyebilir. Bu durumda mali haklar yarı oranda ödenir ve süt izni verilmez. Yararlanma koşulları ve geri dönüş kuralları için personel biriminize danışın.

Ücretsiz veya aylıksız izin

• İşçiler: 24 haftalık analık izninden sonra isteğe bağlı olarak 6 aya kadar ücretsiz izin.
• Memurlar: doğum sonrası izin veya yarım zamanlı çalışma bitiminden itibaren 24 aya kadar aylıksız izin (md. 108/B).

Bu dönemlerde maaş ya da ücret ödenmez. SGK ve emeklilik üzerindeki etkisini önceden öğrenmek iyi olur.

Sık karışan noktalar

Memurlarda süt izni ilk 6 ayda günde 3 saat, sonraki 6 ayda 1,5 saattir; işçilerde ise günde toplam 1,5 saattir. Bu iki grubun rakamları sık karıştırılır. İşçilerde süt izni çalışma süresinden sayıldığı için ücret kesilmez. Yarım zamanlı çalışma döneminde ise ayrıca süt izni kullanılmaz; ikisi aynı anda uygulanmaz. Memur ya da işçi olmanıza göre haklarınızın dayandığı kanun maddesi de farklıdır. Hangi grupta olduğunuzu netleştirin ve sorularınızı buna göre sorun. İşyerinde emzirme için uygun, sakin bir alan istemek de kimseyi zor durumda bırakmayan, makul bir taleptir.

Neler yapabilirsiniz?

1. İzin bitmeden önce hangi seçeneği kullanmak istediğinizi düşünün: süt izni, yarım zamanlı çalışma ya da ücretsiz izin.
2. Talebinizi işverene veya kurumunuza yazılı olarak ve izin bitmeden önce bildirin.
3. Doğum sırasını ve gerekiyorsa çocuğun durumunu belgeleyin.
4. Süt izni saatlerini işyerindeki düzene göre planlayın; emzirme ya da süt sağma için sakin bir alan isteyebilirsiniz.
5. Yazışmaları saklayın.

Emzirme yolculuğu herkes için farklıdır; ister emzirin ister mama kullanın, bu haklar çalışma düzeninizi sizin için işlevsel kılmak içindir.

Güncel mevzuatı nereden kontrol edebilirsiniz?

• mevzuat.gov.tr: 4857 sayılı Kanun md. 74 ve 657 sayılı Kanun md. 104, ek md. 43, md. 108
• Resmî Gazete: Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartları Yönetmeliği
• İşyerinizin insan kaynakları veya personel birimi
• Kamu çalışanları için kurumunuzun güncel genelge ve duyuruları

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için kurumunuzun ve işvereninizin güncel uygulaması esastır.