Gebelikte unutkanlık ve dalgınlık: “gebelik beyni” gerçek mi?

Telefonu elinizde tutarken “telefonum nerede?” diye aramak, mutfağa girip ne için geldiğinizi unutmak ya da bir arkadaşınızın adını aniden hatırlayamamak… Gebelikte birçok kişi bunu yaşar ve buna halk arasında “gebelik beyni” denir. Bu bir eksiklik değildir; vücudunuz ve zihniniz büyük bir değişim geçiriyor.

“Gebelik beyni” gerçek mi?

Birçok kişi gebelikte dikkatinin dağıldığını anlatır. Bilimsel çalışmalar bu konuda karışık sonuçlar verir: bazı çalışmalarda hafızada küçük farklar görülürken, günlük yaşamı bozacak bir düşüş gösterilmemiştir. Yani yaşadığınız şey gerçek bir his olabilir, ama çoğu zaman zararsızdır ve geçicidir.

Olası nedenler

• Uyku düzeni: Gebelikte uyku bölünür; yetersiz uyku dikkati en çok etkileyen etkenlerden biridir. Uyku konusunda Rehber’deki “Gebelikte uyku ve dinlenme” yazısına bakabilirsiniz.
• Yorgunluk: Vücut bebeği büyütürken çok enerji harcar.
• Hormonal değişimler: Gebelik hormonları beynin çalışmasını da etkileyebilir.
• Zihinsel yük: Doğum, bebek, iş, para ve gelecek hakkında düşünceler zihni meşgul eder; dikkatin bir kısmı hep bunlarda kalır.
• Beslenme ve su: Yeterli yememek ya da az su içmek dikkati azaltabilir.
• Duygusal durum: Kaygı ve üzüntü de odaklanmayı zorlaştırır.

Hemen işe yarayan 8 ipucu

1. Önemli şeyleri yazın: telefon notları, bir ajanda ya da kapı yanına yapıştırılmış bir kâğıt işinizi görür.
2. Telefonda alarm ve hatırlatıcı kurun; randevuları takvime hemen girin.
3. Anahtar, cüzdan, telefon gibi eşyalara sabit bir yer belirleyin.
4. Aynı anda birden fazla işi yapmak yerine tek tek yapın.
5. Alışılmış rutinler kurun (ilaç, vitamin ve su için sabit saatler).
6. Yeterli uyumaya çalışın; gün içinde kısa dinlenmeler ekleyin.
7. Düzenli, dengeli yiyin; suyu unutmayın.
8. Hafif yürüyüş zihni tazeler.

Kendinize nazik olun

Unutkanlık için kendinizi eleştirmeyin. “Her şeyi hatırlamak zorundayım” baskısı dikkati daha da dağıtır. Yakınlarınızdan yük almalarını istemek yardım istemek değil, akıllıca bir paylaşımdır. Zihinsel yükü azaltmak için yapılacaklar listesi yazmak ve öncelik belirlemek işe yarar.

Doğumdan sonra

Bebek bakımı, yorgunluk ve bölünen uyku nedeniyle unutkanlık doğumdan sonra da sürebilir. Bu genellikle geçicidir ve uyku düzeni toparlandıkça hafifler.

İş ve ev hayatında küçük uyarlamalar

İşte toplantı notlarını yazmak, e-postaları gün içinde belli saatlere toplamak, evde alışveriş listesini ortak bir uygulamada tutmak yükü azaltır. Önemli kararları yorgun olduğunuz saatlerde değil, dinç olduğunuz saatlerde almaya çalışın. Bebek hazırlığı için de tek büyük liste yerine küçük haftalık görevler belirlemek zihni rahatlatır.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Unutkanlık gündelik işlerinizi ya da güvenliğinizi tehlikeye sokacak kadar ağırsa
• Aniden başlayan şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, konuşma güçlüğü veya bilinç bulanıklığı varsa
• Aşırı kaygı, çökkünlük, umutsuzluk ya da ilgi kaybı hissediyorsanız
• Çarpıntı, aşırı yorgunluk, soluk görünüm, üşüme ya da kilo değişimi eşlik ediyorsa
• Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa ya da şiddetli baş ağrısıyla birlikte görme bozukluğu, nöbet ya da bilinç kaybı olursa 112’yi arayın

Sık sorulan sorular

Unutkanlık doğumdan sonra geçer mi? Çoğu kişide uyku düzeni toparlandıkça hafifler. Süre kişiden kişiye değişir.

Bu demans ya da ciddi bir hastalık belirtisi mi? Gebelikteki hafif unutkanlık genellikle uykusuzluk, yorgunluk ve zihinsel yükle ilgilidir. Günlük yaşamı bozacak kadar ağırsa hekime danışın.

Bir şey takviye etmeli miyim? Hekiminizin önerdiği gebelik vitamininin dışında bir şey eklemeden önce ona danışın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kendinizi nasıl hissettiğinizi hekiminizle ya da ebenizle paylaşmaktan çekinmeyin.