Gebelikte kimyasallar, temizlik ve evcil hayvan: evde nelere dikkat etmeli?

Ev, genellikle en güvende hissettiğiniz yerdir. Yine de gebelikte kedinizin tuvaleti, banyo temizliği ya da bebek odasının boyası gibi konular akla takılabilir. İyi haber şu: birkaç basit alışkanlıkla riskleri küçük tutabilir ve günlük hayatınızı büyük ölçüde sürdürebilirsiniz.

Toksoplazma nedir?

Toksoplazma, bir parazitin yol açtığı bir enfeksiyondur. Sağlıklı yetişkinlerde çoğu zaman belirti vermez ya da hafif geçer. Gebelikte ilk kez geçirilirse bebeğe geçebileceği için önemlidir. Enfeksiyon, kedi dışkısı, kirli toprak ve iyi pişmemiş et yoluyla bulaşabilir.

Daha önce geçirdiyseniz genellikle bağışıklık gelişmiştir. Geçirip geçirmediğinizi kan testiyle hekiminiz değerlendirir.

Kediniz varsa

Kediden vazgeçmeniz gerekmez. Asıl bulaş kaynağı dışkıdır, kedinin kendisi değil:

• Kedi tuvaletini mümkünse başkasına temizletin.
• Kendiniz temizleyecekseniz eldiven ve maske kullanın, sonra ellerinizi sabunla yıkayın.
• Tuvaleti her gün temizleyin; dışkıdaki parazit ilk gün içinde bulaşıcı hale gelmez.
• Kedinizi evde tutun, çiğ et yedirmeyin.
• Bahçede ve toprakla çalışırken eldiven takın, işiniz bitince ellerinizi yıkayın.
• Başıboş kedilerle yakın temastan ve çocuk kum havuzlarından kaçının.

Köpek, kuş ve balık gibi hayvanlar toksoplazma açısından benzer bir risk taşımaz; yine de el hijyeni önemli. Sürüngenler (kaplumbağa, kertenkele) ve kemirgenler başka mikroplar taşıyabilir; temas sonrası ellerinizi yıkayın.

Gıdada koruma

• Etleri iyice pişirin, çiğ ya da az pişmiş eti yemeyin.
• Sebze ve meyveleri iyice yıkayın.
• Çiğ et tahtası ve bıçağını başka yiyeceklerle kullanmadan önce sıcak sabunlu suyla yıkayın.

Belirli bir yiyecekte tereddüt ederseniz uygulamamızdaki Yenir mi? bölümüne bakabilirsiniz.

Temizlik ürünleri

Sıradan ev temizliği gebelikte genellikle sorun olmaz; önemli olan havalandırma ve ürün seçimidir:

• Pencereyi açın, ürünleri uzun süre soluyacağınız kapalı alanlarda kullanmayın.
• Eldiven takın.
• Çamaşır suyu ile amonyak ya da asit içeren ürünleri asla karıştırmayın; zehirli gaz çıkarabilir.
• Aerosol ve sprey yerine mümkünse sıvı ya da krem formlarını seçin.
• Fırın ve tuvalet temizleyicileri gibi sert ürünleri başkasına bırakmayı düşünebilirsiniz.
• Ürünlerin etiketindeki uyarılara uyun.

Sirke, karbonat ve sıcak su gibi sade çözümler çoğu iş için yeterli olabilir.

Boya, tadilat ve böcek ilaçları

Bebek odasını boyamak güzel bir hazırlık; ama bu işi başkasına bırakmak en güvenlisidir. Yapacaksanız:

• Su bazlı, düşük kokulu boyaları seçin ve iyi havalandırın.
• Çözücü, tiner ve vernik buharlarından uzak durun.
• Eski bir evde kurşunlu boya olabilir; eski boyayı zımparalamayın, kazımayın.
• Böcek ve haşere ilaçlarını gebelikte mümkün olduğunca kendiniz uygulamayın; ilaçlama sırasında evde bulunmayın ve sonra iyice havalandırın.

Neler yapabilirsiniz?

Bu hafta için basit bir plan: kedi tuvaletini ve bahçe işlerini birine devredin, evde bir çift eldiven bulundurun, ürünleri karıştırmayın ve pencereleri açın. Bunlar yapılabilir, küçük adımlardır; mükemmel olmak zorunda değilsiniz.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Kedi dışkısıyla veya kirli toprakla temas ettiyseniz ve kaygılıysanız ya da grip benzeri belirtiler (ateş, boyunda şişmiş bezler) yaşıyorsanız.
• Bir kimyasalın buharını solumak ya da cilde bulaşması sonrasında baş dönmesi, bulantı, öksürük ya da göz yanması olursa: temiz havaya çıkın. Şiddetli ise veya nefes darlığı varsa 112’yi arayın; zehirlenme şüphesinde Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ne (114) danışabilirsiniz.
• Çiğ ya da az pişmiş et yedikten sonra ateş ve halsizlik olursa.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminizin önerisi esastır.