Gebelikte diş sağlığı: diş eti, bulantı ve diş tedavisi

Gebelikte diş sağlığı çoğu zaman ertelenen bir konu. Oysa hormon değişiklikleri diş etlerini daha hassas hale getirebilir ve rutin bakım bu dönemde daha da değerli olur. İyi haber şu: diş hekimine gitmek gebelikte genellikle güvenlidir.

Hormonlar diş etlerini nasıl etkiler?

Gebelikte artan hormonlar, diş etlerinin plağa verdiği tepkiyi güçlendirebilir. Çoğu kişide diş eti kızarıklığı, şişlik ve fırçalarken kanama görülür; buna gebelik gingiviti denir. Bazı kişilerde diş etinde, “gebelik tümörü” denilen iyi huylu küçük bir yumru gelişebilir. Bu genellikle doğumdan sonra küçülür, ama yine de diş hekimine gösterilmelidir.

Bulantı ve dişler

Sık kusma, mide asidinin dişlerle temasını artırır. Kusmanın hemen ardından dişleri fırçalamak minakeyi aşındırabilir. Önce ağzı su ile çalkalayın, yarım saat kadar bekleyip sonra fırçalayın. Fırça bulantı yapıyorsa daha küçük başlıklı bir fırça ya da daha hafif tatlı bir macun işe yarayabilir.

Diş tedavisi güvenli mi?

Genel kabul gören görüş, temizlik, dolgu ve diş eti tedavisi gibi rutin işlemlerin gebelikte yapılabileceği yönündedir. Ağrı ve enfeksiyonu tedavi etmeden bırakmak, çoğu zaman tedavinin kendisinden daha fazla risk taşır. Birkaç pratik nokta:

• Diş hekiminize gebe olduğunuzu ve kaçıncı haftada olduğunuzu mutlaka söyleyin.
• Planlı işlemler için ikinci üç ay genellikle daha rahat bir dönem olarak görülür; ancak acil durumlarda zamanlama beklemez.
• Lokal anestezi gerektiğinde bunu hekiminizle konuşun; hangi yöntemin uygun olduğuna diş hekiminiz ve doğum hekiminiz birlikte karar verir.
• Röntgen gerektiğinde koruyucu önlük ve gerekli özen kullanılır. Gereksiz çekimden kaçınılır.
• Uzun süre sırtüstü yatmak sıkıntı verebilir; koltukta hafifçe sol yana dönmek rahatlatabilir.
• İlaç kullanımı konusunda kendi başınıza karar vermeyin; ağrı kesici ya da antibiyotik gerekirse diş hekimi ve doğum hekimi birlikte belirler.

Neler yapabilirsiniz?

Günlük bakım hâlâ en güçlü araçtır:

• Günde iki kez, florürlü macunla en az iki dakika fırçalayın.
• Günde bir kez diş ipi ya da arayüz fırçası kullanın.
• Fırçayı yumuşak tutun; kanama başlasa da bırakmayın, çünkü temizlik kanamayı azaltır.
• Şekerli atıştırmalıkların sıklığını azaltın; gün içine yayılan tatlılar çürük riskini artırır.
• Gebeliğiniz boyunca bir kez diş hekimi kontrolünden geçmeye çalışın; mümkünse bunu gebelik öncesinde de planlayın.
• Bir ağız gargarası kullanmadan önce içeriğini diş hekiminize sorun.

Neden bu kadar önemli?

Diş eti hastalıkları ile erken doğum arasında bir ilişki olabileceği düşünülüyor; ancak bu ilişkinin kesin nedeni henüz netleşmiş değil. Bu yüzden korkmanıza gerek yok. Amaç basit: ağız ve diş eti sağlığını iyi tutmak, ağrıdan ve enfeksiyondan uzak kalmak.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Dişte şiddetli ağrı, yüzde şişlik veya ateşle birlikte iltihap belirtileri varsa; beklemeden diş hekimine gidin.
• Diş etinde sürekli kanama, kötü koku ya da büyüyen bir yumru fark ederseniz.
• Yutkunmayı ya da nefes almayı zorlaştıran yüz ve boyun şişliği varsa 112’yi arayın veya acile gidin.
• Kusma o kadar sıksa ki dişlerinizi ve yemek yemenizi etkiliyorsa doğum hekiminize haber verin.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için diş hekiminizin ve doğum hekiminizin önerisi esastır.