Doğum eyleminin ilk belirtileri: kasılma, su gelmesi ve hastaneye gitme zamanı

Doğumun başladığını anlamak, özellikle ilk gebelikte, çoğu kişi için büyük bir merak konusu. Filmlerdeki gibi ani bir su gelmesi aslında nadirdir; çoğu kez doğum yavaş, aşama aşama ve sizi hazırlayan işaretlerle başlar. Bu yazı, hangi belirtilerin ne anlama gelebileceğini ve ne zaman harekete geçeceğinizi sakin bir dille anlatıyor.

Bu yazıdaki genel bilgiler, hekiminizin ya da hastanenizin size verdiği talimatın yerine geçmez. İkisi çelişirse onların yönlendirmesi esastır.

Doğumdan önce görülebilen öncü belirtiler

Gerçek doğum eylemi başlamadan günler, bazen haftalar önce vücut hazırlanmaya başlayabilir. Bunlar genellikle şunlardır:

• Bebeğin inmesi: Karın biraz aşağı sarkar, nefes almak kolaylaşır ama mesaneye baskı artar; sık tuvalete gitme ihtiyacı doğabilir.
• Nişan gelmesi: Rahim ağzını kapatan mukus tıkacı, pembe, kahverengimsi ya da kanlı bir akıntı olarak gelebilir. Doğum günler sonra da başlayabilir.
• Sırt ve bel ağrısı: Kasık ve bel bölgesinde ağırlık hissi, adet ağrısına benzer sızılar görülebilir.
• Sindirim değişiklikleri: Bazı kişilerde ishale benzer yumuşak dışkılama, bazılarında bulantı olabilir.
• Enerji dalgalanması: Bazı kişiler aniden “yuva yapma” isteği hisseder, bazıları ise çok yorgun olur.
• Düzensiz kasılmalar: Karın zaman zaman sertleşir. Bu çoğunlukla düzensizdir.

Bu belirtilerin hepsini yaşamak zorunda değilsiniz; hiçbirini fark etmeden de doğum başlayabilir.

Gerçek kasılma ile yalancı kasılma farkı

Doğum kasılmaları zamanla düzenli hale gelir, giderek uzar, güçlenir ve sıklaşır. Yürümek ya da dinlenmek bunları genellikle durdurmaz. Yalancı kasılmalar (Braxton Hicks) ise çoğunlukla düzensizdir, pozisyon değişince ya da su içince hafifler.

Daha ayrıntılı bir karşılaştırma için Rehber’deki yalancı kasılmalar yazısına göz atabilirsiniz. Kasılmaları süre ve sıklık olarak ölçmek için uygulamadaki kasılma zamanlayıcıyı kullanabilirsiniz.

Su gelmesi

Su kesesinin açılması, bazı kişilerde gürül gürül bir akış, bazılarında ise yavaş, sürekli bir sızıntı olarak görülür. İdrarla karışabilir; ayrımı yapmak zor olabilir.

• Su gelirse saati ve rengini not edin; berrak ya da hafif pembe-saman rengi genellikle beklenen durumdur.
• Rengi yeşil ya da kahverengiyse ya da kokusu farklıysa hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
• Kasılma olmasa bile su gelmesi durumunda hastaneyi ya da hekiminizi arayın; çoğu kez izlem için gelmenizi isterler.

Evde mi kalmalı, hastaneye mi gitmeli?

Erken evrede evde dinlenmek çoğu kişi için daha rahattır. Yine de en önemli kural şudur: hekiminizin ya da hastanenin verdiği talimat esastır.

Yaygın kullanılan genel yaklaşım şöyledir. İlk doğumda hekimler genellikle kasılmalar yaklaşık 5 dakika arayla, her biri yaklaşık 1 dakika sürüyor ve bu bir saat boyunca devam ediyorsa aramanızı önerir; bu yaklaşım NHS ve ACOG gibi kaynaklarda yer alan kurala benzer. Daha önce doğum yaptıysanız hekimler genellikle daha erken harekete geçmeyi önerir, çünkü doğum daha hızlı ilerleyebilir.

• Hastaneye uzaksanız ya da yolunuz uzunsa daha erken yola çıkmayı konuşun.
• Gece yarısı ya da yoğun trafikte yolculuğu önceden planlayın.
• Rh negatifseniz, sezaryen planlıysa ya da yüksek riskli bir gebelikse talimatınız farklı olabilir.

Hastaneye gitmeden önce kimi arayacağınızı ve yol planını Rehber’deki doğum günü çıkış planı yazısında bulabilirsiniz.

Doğumun ilk evresinde vücutta neler olur?

Rahim ağzı yavaşça yumuşar, incelir ve açılır. Bu evre ilk doğumda uzun sürebilir; bazen bir günü aşar. Erken evrede kasılmalar kısa, aralıklı ve tolere edilebilirdir. Süreç ilerledikçe kasılmalar uzar, aralar kısalır ve yoğunlaşır. Bu aşamada çoğu kişi artık konuşmayı ya da yürümeyi kesip kasılmaya odaklanma ihtiyacı duyar.

Süre kişiden kişiye çok değişir. Başkasının hızıyla kıyaslamak yerine kendi vücudunuzun temposuna güvenin.

Hemen işe yarayan 10 ipucu

Erken evrede evde yapabilecekleriniz:

1. Kasılmaları zamanlayıcıyla ya da saatle not edin: süre, aralık, şiddet.
2. Sıcak bir duş alın; kasların gevşemesine yardımcı olur.
3. Sık ve küçük su yudumları için; hafif ve kolay sindirilen atıştırmalıklar yiyin.
4. Dinlenin; mümkünse kısa uykular alın, enerjinizi doğum için saklayın.
5. Pozisyon değiştirin: yürüyün, doğum topunda sallanın, dört ayak üstü ya da yan yatın.
6. Derin ve yavaş nefes alın; her kasılmada omuzlarınızı gevşetin.
7. Partnerden sırt ya da bel masajı isteyin.
8. Müzik, sakinleştirici sesler ya da sevdiğiniz bir film işe yarayabilir.
9. Hastane çantasını ve evrakı gözden geçirin; bebek oto koltuğunun arabada olduğundan emin olun.
10. Aranacak kişileri ve hastaneye gidiş planını hazır tutun.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Aşağıdaki durumlarda beklemeden hastaneyi arayın ya da 112’yi arayın:

• Yoğun vajinal kanama (adet kanamasından fazla)
• Yeşil ya da kahverengi renkli su gelmesi
• Bebek hareketlerinde belirgin azalma ya da hiç hareket hissetmeme
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar ya da su gelmesi
• Şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu ya da yüzde ve ellerde ani şişme
• Kordon sarkması şüphesi: vajinadan bir şey sarkması ya da hissedilmesi (bu durumda dört ayak üstü pozisyon alın ve hemen 112’yi arayın)
• Ateş, kötü kokulu akıntı ya da ani, dayanılmaz karın ağrısı
• Kasılmalar arasında bile geçmeyen sürekli bir ağrı

Emin olamadığınız her durumda hastaneyi aramaktan çekinmeyin; sormak her zaman doğru bir tercihtir.

Sık sorulan sorular

Nişan geldi, doğum başladı mı? Hayır, mutlaka değil. Nişan gelmesi doğuma yaklaştığınızı gösterebilir ama doğum günler sonra da başlayabilir. Kanama yoğunsa ya da kasılma da varsa hekiminize danışın.

Su geldi ama kasılma yok, ne yapmalıyım? Hastaneyi ya da hekiminizi arayın. Çoğu zaman izlem için sizi çağırırlar. Su kaçırıyorsanız temiz ped kullanın; tampon kullanmayın.

Kasılmalarım düzenli ama hafif, hastaneye gitmeli miyim? Talimatınıza göre hareket edin. Hafif ve henüz yaklaşık 5 dakikadan seyrek kasılmalar çoğu zaman erken evredir; evde dinlenip zamanlayıcıyla izleyebilirsiniz.

İshal doğumun yaklaştığını gösterir mi? Bazı kişilerde evet; vücut hazırlanırken bağırsaklar da etkilenebilir. Ancak bu tek başına kesin bir işaret sayılmaz.

Bebeğim inince doğum hemen mi olur? Hayır. Bebeğin inmesi, doğumdan günler ya da haftalar önce de olabilir.

Bu yazı genel bilgi içindir; kendi durumunuz için hekiminizin ve ebenizin önerisi her zaman önceliklidir.