Anne sütü sağma ve saklama: elle ve pompayla adım adım

Süt sağmak, bazı aileler için işe dönüşte, bebekten ayrı kalınan sürelerde ya da emzirmeyi desteklemek için kullanışlı bir yöntemdir. Bazıları için ise hiç gerekmeyebilir. Her iki durum da normaldir. Bu yazıda elle ve pompayla sağmayı, hijyeni ve saklamayı anlatıyoruz.

Emzirme sırasında yaşanabilecek zorluklar için Rehber’deki “emzirme sorunları ve çözümleri” yazısına, emzirmenin ilk günleri için “emzirmeye başlangıç” yazısına bakabilirsiniz.

Sağmaya başlamadan önce

• Ellerinizi sabunla yıkayın.
• Sağma kabı ve pompa parçalarının temiz olduğundan emin olun.
• Rahat bir yere oturun; bebeğinizi düşünmek, fotoğrafına bakmak ya da sıcak bir duş çoğu kişide süt akışını kolaylaştırır.
• Hafif bir göğüs masajı ve sıcak bez ilk akışı destekleyebilir.
• Sağma sırasında canınız yanmamalı; acı varsa durun.

Elle sağma adımları

Elle sağma, ekipman gerektirmez ve ilk günlerde kolostrum toplamak için işe yarar.

1. Başparmağınızı ve işaret parmağınızı areolanın (göğüs ucunun etrafındaki koyu bölge) kenarına, birbirine karşı yerleştirin ve “C” biçimi verin.
2. Parmaklarınızı göğüs kafesine doğru hafifçe bastırın.
3. Ardından parmakları birbirine yaklaştırarak sıkın; kaydırmadan bırakın.
4. Bu hareketi ritmik biçimde tekrarlayın; süt damlaları başlayınca temiz bir kaba toplayın.
5. Bir göğüsten akış azalınca öbürüne geçin, birkaç kez dönüşümlü yapın.

Çoğu kişide ilk denemeler beceri gerektirir; sabırlı olun.

Pompa türleri

• Elle çalışan pompa: hafif ve sessizdir, ara sıra sağanlar için uygundur.
• Elektrikli (tek göğüs) pompa: düzenli sağma için pratiktir.
• Çift taraflı elektrikli pompa: iki göğsü aynı anda sağar, işe dönenlerde zaman kazandırır.
• Hastane tipi pompalar: bazı bölgelerde kiralanabilir.

Memeye uygun huni ölçüsü önemlidir: huni çok küçük ya da büyükse rahatsızlık yaratabilir. Gerekirse ebe ya da emzirme danışmanına sorun. İkinci el pompa kullanmayın.

Hijyen

• Her kullanımdan sonra süt ile temas eden parçaları ayırın.
• Sıcak, sabunlu suda yıkayın, iyice durulayın; mümkünse üreticinin tavsiyesine göre arada sterilize edin.
• Temiz bir yüzeyde havayla kurutun.
• Pompanın tüplerine süt kaçarsa, üreticinin talimatına göre temizleyin.

Saklama süreleri

Saklama süreleri kaynaklar arasında küçük farklar gösterebilir; aşağıdakiler NHS ve CDC ile genel olarak uyumlu değerlerdir:

• Oda sıcaklığında: en fazla yaklaşık 4 saat (bazı kaynaklar serin odada biraz daha uzun süre verir)
• Buzdolabında (4 °C ya da altı, kapağın değil arka bölümde): genellikle 4 gün içinde (bazı kaynaklar daha uzun süre verir; en tazeyi kullanmak en güvenlisidir)
• Dondurucuda (−18 °C): yaklaşık 6 ay

Süt sağıldıktan sonra mümkün olduğunca çabuk soğutun. Küçük porsiyonlar (60–120 ml) halinde dondurmak israfı azaltır.

Çözdürme ve ısıtma

• Dondurulmuş sütü gece boyunca buzdolabında çözdürün.
• Daha hızlı için kabı ılık suda bekletin.
• Mikrodalga kullanmayın; sütü eşit ısıtmaz, sıcak noktalar bebeği yakabilir.
• Çözülen sütü genellikle 24 saat içinde kullanın ve yeniden dondurmayın.
• Bebek yemeği bitirdiyse artan sütü atın.
• Sütte katman ayrılması olağandır; hafifçe çalkalayın.

Etiketleme

Her kaba şunları yazın: sağma tarihi ve saati (ve bebek kreşe gidecekse bebeğin adı). En eski sütü önce kullanın.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Göğüste sertlik, kızarıklık, sıcaklık ve ateş ya da grip benzeri belirtiler (mastit olabilir)
• Sağma sırasında şiddetli, geçmeyen ağrı veya çatlak/kanama
• Sütte kan ya da irin görülmesi
• Bebeğin yeterince beslenmediğine dair endişeniz varsa
• Yüksek ateş, titreme veya genel durum bozulursa 112’yi arayın

Sık sorulan sorular

Ne zaman sağmaya başlamalıyım? Bunun için tek bir doğru zaman yoktur; çoğu aile emzirme yerleştikten sonra başlar. Endişeniz varsa ebenize danışın.

Sağdığım süt az çıkıyor, bu azlık mı? Pompayla çıkan miktar, bebeğin emerek aldığı miktarın göstergesi değildir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; saklama süreleri kaynaklar arasında küçük farklar gösterebilir, kişisel durumunuz için sağlık profesyonelinize danışın.