Üçüncü trimester rehberi: son düzlükte neler olur, nelere hazırlanmalı?

Üçüncü trimester, 28. haftada başlar ve doğuma kadar sürer. Bebek hızla kilo alır, siz de bedensel olarak yoruldukça doğuma yaklaşırsınız. Bu dönemde hem heyecan hem sabırsızlık hissetmek çok yaygındır.

Bebek son aylarda nasıl gelişir?

• 28–32. haftalarda gözler açılıp kapanır, beyin gelişimi sürer, bebek ışığa ve sese tepki verir.
• 32–36. haftalarda yağ dokusu artar, bebek düzenli olarak kilo alır; çoğu bebek bu sırada baş aşağı pozisyona geçmeye başlar.
• 36. haftadan sonra akciğerler ve diğer organlar doğuma daha hazır hale gelir.
• 37. haftadan itibaren gebelik "erken term" olarak anılır; 39–40. haftalarda tam terme ulaşılır.

Bebeğin yeri ve büyüklüğü izlemlerde değerlendirilir. Pozisyonu 36. hafta civarında hekiminiz ya da ebeniz kontrol eder.

Vücudunuzda neler olur?

• Nefes darlığı ve mide yanması: Büyüyen rahim diyaframı ve mideyi yukarı iter. Küçük öğünler ve dik oturmak rahatlatabilir.
• Bel, kalça ve kasık ağrıları.
• Ayak ve ayak bileği şişliği: Gün sonunda hafif şişlik sık görülür.
• Sık idrara çıkma ve uyku zorluğu.
• Braxton Hicks (yalancı) kasılmaları: Düzensiz, genellikle ağrısız sıkılaşmalardır. Uygulamadaki kasılma zamanlayıcı, kasılmaların düzenli olup olmadığını izlemenizi kolaylaştırır.
• Bebeğin inmesi: Özellikle ilk gebeliklerde son haftalarda nefes almak kolaylaşabilir, ama idrar sıklığı artabilir.
• Duygusal iniş çıkışlar: Doğuma dair merak, korku ya da yoğun hazırlık isteği görülebilir.

İzlemler ve testler

T.C. Sağlık Bakanlığı rehberine göre 3. gebe izlemi 28–32., 4. izlem ise 36–38. haftalar arasında yapılır; riskli gebeliklerde izlem sayısı daha fazla olabilir. Bu görüşmelerde büyüme, tansiyon, kan değerleri ve gerekiyorsa Rh uyuşmazlığı önlemleri gözden geçirilir. 35–37. haftalar civarında B grubu streptokok (GBS) taraması gündeme gelebilir. Doğum şekli, belirtiler ve hastaneye ne zaman gidileceği 36. haftadan sonra konuşulur. Hekiminiz bazı gebeliklerde ek izlemler önerebilir.

Neler yapabilirsiniz?

• Doğum planınızı yazmaya başlayın; isteklerinizi hekiminizle ya da ebenizle konuşun. Uygulamadaki doğum planı bölümü fikir verebilir.
• Hastane çantanızı yaklaşık 32–36. haftalarda hazırlayın. Uygulamadaki hastane çantası listesini kontrol listesi olarak kullanabilirsiniz.
• Doğum hazırlık eğitimi, nefes ve gevşeme çalışmaları ve Kegel egzersizleri için hâlâ zaman var.
• Hastaneye gidiş yolunu, ulaşım planını ve yardım edecek kişileri belirleyin.
• Bebeğin hareketlerini her gün gözlemleyin; kendi bebeğinizin olağan düzenini öğrenin.
• Yan yatın, bacaklarınızı yükseltin, gün içinde kısa dinlenme molaları verin.
• Doğum sonrası için yemek, çamaşır, ziyaretçi gibi konularda önceden destek ayarlayın.

Ne zaman hekime başvurmalı?

• Su gelmesi (sıvı kaçağı) ya da şüphesi
• Vajinal kanama
• Düzenli, giderek sıklaşan ve şiddetlenen kasılmalar; 37. haftadan önce ise hemen haber verin
• Bebek hareketlerinde belirgin azalma ya da hiç hissetmeme
• Ani yüz ve el şişmesi, şiddetli baş ağrısı, gözlerde bulanıklık ya da kıvılcım görme, üst karında ağrı
• Avuç içi ve ayak tabanlarında yoğun kaşıntı
• Ateş veya idrarda yanma

Acil bir durumda ya da çok endişeliyseniz 112'yi arayın ya da en yakın sağlık kuruluşuna gidin. Şüphede kaldığınızda sormak her zaman doğru karardır.

Son haftalar için kısa bir not

Beklemek yorucu olabilir. Tahmini doğum tarihi bir tahmindir; bebeklerin çoğu bu tarihten önce ya da sonra gelir. Kendinize nazik davranın, dinlenin ve çevrenizdeki destekten faydalanın.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için hekiminizin ya da ebenizin önerisi esastır.